Afbeelding: oogkliniek.be/aandoening-maculadegeneratie
Leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD); oorzaken en risico’s
Leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD), soms ook benoemd als ouderdoms maculadegeneratie, is een veelvoorkomende oogaandoening bij ouderen en één van de belangrijkste oorzaken van verminderd centraal zicht.1 Wanneer de diagnose wordt gesteld, gaan veel mensen op zoek naar informatie. Een zoekterm die u ook vaak tegenkomt is AREDS2 supplementen.
Maar wat houdt deze formule precies in? En welke rol speelt voeding bij droge maculadegeneratie? Daarvoor moeten we eerst kort schetsen wat leeftijdsgebonden maculadegeneratie is.
Maculadegeneratie is een aandoening van de macula, het centrale gedeelte van het netvlies dat verantwoordelijk is voor scherp zien.1
LMD begint met het zien van wazige of golvende gebieden, minder details,… in het centrale zicht.
Uiteindelijk zal het centrale gezichtsvermogen verloren gaan.1
Het verlies van dit centrale zicht kan het moeilijk maken bij bijvoorbeeld autorijden of huiselijke bezigheden zoals koken of lezen, …1
Er wordt onderscheid gemaakt tussen:1
- Droge maculadegeneratie (meest voorkomend)
- Natte maculadegeneratie
Bij de droge vorm verloopt de achteruitgang doorgaans langzaam. Momenteel bestaat er geen genezende behandeling voor maculadegeneratie. Daarom zijn preventieve opvolging en ondersteuning belangrijk. Bij de natte vorm is een injectie met geneesmiddelen of laser gewenst.1
Risicofactoren:2
- Roken
Van roken is bewezen dat dit de kans verdubbelt om de aandoening te krijgen. - Slechten voedingsgewoonten
Gezond eten (groene groenten, vis, antioxidanten): Een gevarieerde voeding rijk aan groene groenten en af en toe vette vis beschermt tegen maculadegeneratie. - Leeftijd
Leeftijdsgebonden maculadegeneratie ontstaat typisch op oudere leeftijd. Boven de leeftijd van 85 jaar heeft 13% last van deze aandoening. - Erfelijkheid
Bepaalde genen spelen een rol in het ontstaan van netvliesveroudering. Laat daarom preventief en regelmatig uw ogen controleren, vanaf de leeftijd van 40 jaar indien maculadegeneratie bestaat in de familie. - Geslacht en afkomst
Maculadegeneratie zien we vaker bij vrouwen en mensen met een lichte huidskleur.
Hoe kan ik het risico op LMD verminderen? En wat is de rol van voeding?
- Stop met roken1
- Zorg dat uw bloeddruk en cholesterol onder controle zijn1
- Eet gezond, groene bladgroenten en vis1
- Zorg voor regelmatige fysieke activiteit1
Gezonde voeding draagt bij aan een goed zicht. Het helpt verouderingsziektes zoals LMD te vertragen, zelfs als je risico op zo’n aandoening genetisch verhoogd is.
Het mediterraans dieet met voldoende verse groenten en fruit, vette vis, olijfolie, peulvruchten, noten, ... heeft beschermende effecten door antioxidatieve en anti-inflammatoire eigenschappen. Wetenschappelijke studies tonen aan dat een betere naleving van een mediterraan dieet geassoccieerd is met een lager risico op LMD.3,4
Welke oogvitamines zijn belangrijk?
De AREDS2-studie onderzocht een combinatie van verschillende supplementen in specifieke doseringen bij personen met LMD : vit C (500 mg), vit E (400 IE ), zink (25 of 80 mg), koper (2 mg), luteïne (10 mg), zeaxanthine (2 mg).5
Vitamine C, vitamine E, luteïne en zeaxanthine dragen bij tot het beschermen van cellen tegen antioxidatieve stress.6
Koper wordt toegevoegd om kopertekort door zink te voorkomen en zo de veiligheid van langdurig gebruik te garanderen.6
Zink wordt toegevoegd voor het behoud van het normaal zicht, functioneren van het immuunsysteem en bescherming van proteïnen en lipiden tegen oxidatieve stress.7
Omdat je voldoende grote hoeveelheden moet binnenkrijgen van de bovenstaande vitaminen en mineralen, wordt soms het advies gegeven om voedingssupplementen in te nemen.1,3
Voor wie zijn AREDS2 supplementen geschikt?
AREDS2 supplementen worden doorgaans overwogen bij personen in een vroeg stadium van LMD. Een gezondheidsprofessional kan je adviseren of voedingssupplementen in jouw geval aangewezen zijn.1
Samenvatting
AREDS2 supplementen zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek naar de rol van specifieke nutriënten bij LMD.
- Ze genezen maculadegeneratie niet.1
- Ze kunnen ondersteuning bieden binnen een bredere aanpak. Regelmatige controle bij een oogarts en een gezonde levensstijl blijven belangrijke pijlers van de opvolging.
Voedingssupplementen kunnen geen gevarieerde, evenwichtige voeding noch een gezonde levensstijl vervangen.1
Afkortingen
AREDS2: Age-Related Eye Disease Study 2: Studie waarbij een specifieke samenstelling van een voedingssuplement gebruikt werd
Leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD)
Referenties
- https://www.nei.nih.gov Age-Related Macular Macular Degeneration (AMD)
- https://oogkliniek.be/aandoening-maculadegeneratie/
- https://oogfonds.nl/voeding/
- Marques-Couto P. et al. Mediterranean Diet on Development and Progression of Age-Related Macular Degeneration: Systematic Review and Meta-Analysis of Observational Studies. Nutrients. 2025 Mar 15;17(6):1037.
- https://www.oogartsen.nl/glasvocht-netvlies/glasvocht-retina-afwijkingen-ogen/veroudering-ogen/
Age-Related Eye Disease Study 2 Research Group, Huynh, N., Nicholson, B. P., Agrón, E., Clemons, T. E., Bressler, S. B., Rosenfeld, P. J., & Chew, E. Y. (2014). Visual acuity after cataract surgery in patients with age-related macular degeneration: age-related eye disease study 2 report number 5. Ophthalmology, 121(6), 1229–1236. - https://maculavereniging.nl/voeding-en-supplementen/
- EFSA gezondheidsclaims
Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gevarieerde en evenwichtige voeding en een gezonde levensstijl.
M-MKT-MAS-NL-0006 09/2026
